Welk Excel-niveau heb je?

Bijna iedereen zet “Excel: gevorderd” op zijn cv. Maar wat dat betekent staat nergens vastgelegd, en dat maakt het lastig te weten of je het waar kunt maken. Hieronder staan vier niveaus, beschreven in taken die je van je werk herkent. Zoek het niveau waarop je jezelf herkent, en lees onderaan hoe je erachter komt of dat klopt.

Vier niveaus, in wat je kunt

Niveau 1 — je houdt een bestaand bestand bij

Je werkt in een bestand dat iemand anders heeft gemaakt. Wat erin staat begrijp je, en je vult het netjes aan.

  • Gegevens invoeren, rijen en kolommen toevoegen
  • Tekst en cellen opmaken, kolombreedtes aanpassen
  • SOM en GEMIDDELDE gebruiken
  • Sorteren en afdrukken op één pagina

Dit is jouw niveau als je liever niets aanraakt in een cel waar al een formule in staat.

Niveau 2 — je bouwt zelf een werkend overzicht

Je begint met een leeg blad en maakt er iets van dat doet wat het moet doen.

  • Eigen formules schrijven en doorslepen naar andere cellen
  • Filters gebruiken en gegevens als tabel opmaken
  • Voorwaardelijke opmaak, zodat afwijkingen opvallen
  • Een eenvoudige grafiek maken bij je cijfers

Dit is jouw niveau als je eigen bestanden werken, maar onoverzichtelijk worden zodra ze groeien.

Niveau 3 — je rekent met verwijzingen en voorwaarden

Je haalt gegevens uit verschillende bronnen bij elkaar en laat Excel keuzes maken.

  • Het verschil tussen absolute en relatieve verwijzingen, en wanneer je welke gebruikt
  • De functies ALS en ALS.VOORWAARDEN
  • Verticaal zoeken of X.ZOEKEN om gegevens op te halen
  • Een draaitabel maken van een lange lijst

Dit is jouw niveau als je weet waarom er dollartekens in een formule staan. Dit is ook het niveau dat de meeste vacatures “gevorderd” noemen.

Niveau 4 — je maakt iets dat anderen kunnen gebruiken

Je bouwt niet alleen voor jezelf. Collega’s werken in jouw bestand zonder dat het stukgaat.

  • Draaitabellen bewerken en vernieuwen als de brongegevens veranderen
  • Voorwaarden combineren en nesten
  • Grafieken bewerken, inclusief kaartgrafieken
  • Cellen en bladen beveiligen, en samenwerken in Excel Online

Dit is jouw niveau als je erover nadenkt wat er gebeurt wanneer iemand anders iets verkeerd invult.

Waarom je eigen inschatting meestal te hoog uitvalt

Wie dagelijks met Excel werkt, doet dat op routine. Je gebruikt de handelingen die je nodig hebt, en die gaan vlot — dus voelt het alsof je het programma beheerst. Wat je niet gebruikt, mis je ook niet, en daarom valt niet op dat het er is. Zo schat bijna iedereen zich rond niveau 3 in: precies het woord dat in vacatures staat.

Het venijn zit in het sollicitatiegesprek. “Gevorderd” op je cv is een belofte die iemand kan natrekken, en een verkeerde inschatting kost je geloofwaardigheid op het moment dat je die nodig hebt.

Zo weet je waar je echt staat

Een toets haalt het uit de sfeer van inschatten. De Toets Excel 365 bestaat uit 45 meerkeuzevragen, getrokken uit een bank van 190, en je bent er 30 tot 45 minuten mee bezig. De vragen gaan over situaties uit je werk, niet over losse knopjes uit een menu. Vanaf 75% ben je geslaagd.

Belangrijker dan die uitslag is wat eronder staat: je ziet je score per onderdeel. Je leest dus niet alleen of je het haalt, maar op welk onderwerp je vastloopt — draaitabellen, zoekfuncties, beveiligen. Dat is precies het antwoord op de vraag welk niveau je hebt.

  • € 2,99 per toets, zonder account en zonder abonnement
  • Je toegangscode komt per e-mail; je start wanneer het jou uitkomt
  • Niet geslaagd? Je mag één keer herkansen, met grotendeels andere vragen
  • Geslaagd? Je certificaat vermeldt je naam, je score en een certificaatnummer waarmee iemand kan nakijken dat het echt is
  • Je houdt twaalf maanden toegang

Werk je op je werk nog met een oudere versie, dan sluit de Toets Excel 2019 daar beter op aan. Wil je Word, Outlook en PowerPoint in één keer meenemen, dan is er de Integrale Toets Office 365.

Veelgestelde vragen

Welk Excel-niveau vragen werkgevers meestal?

In vacatures staat vrijwel altijd “gevorderd”, en daarmee wordt in de praktijk niveau 3 bedoeld: absolute verwijzingen, ALS-functies, zoekfuncties en draaitabellen. Voor functies waarin je rapportages oplevert waar anderen mee verder werken, ligt de lat op niveau 4.

Is dit hetzelfde als een MOS-certificaat van Microsoft?

Nee. MOS is een examen dat je bij een exameninstituut aflegt en dat tientallen euro’s kost. Het certificaat van online-toetsen.nl laat zien dat je deze toets met goed gevolg hebt afgelegd, met je score en de norm erbij; het is geen diploma van een exameninstituut, en dat staat er ook zo op. Voor een cv of een functioneringsgesprek is dat voldoende. Voor een functie die uitdrukkelijk MOS eist, niet.

Ik zit tussen twee niveaus in. Wat nu?

Dat is normaal, en het is precies waarom een uitslag per onderdeel nuttiger is dan één getal. Je kunt sterk zijn in formules en tegelijk nooit een draaitabel hebben gemaakt. Na de toets zie je welk onderdeel je omhoog trekt en welk onderdeel je tegenhoudt.

Ik wil eerst leren, niet getoetst worden

Dan is een toets het verkeerde startpunt. Zoek een leerarrangement waarin de stof wordt uitgelegd en geoefend, en gebruik de toets daarna om te laten zien dat het is blijven zitten.

Kan ik mijn Excel-niveau op mijn cv zetten?

Ja, en het is sterker dan “goede computervaardigheden”. Noem het niveau samen met wat je erin doet, bijvoorbeeld: “Excel: overzichten opzetten met formules, filters en draaitabellen”. Hoe je dat formuleert, met voorbeeldregels per soort werk, staat op Computervaardigheden op je cv.